Geheugen of ssd uitbreiden – waar heb je het meeste aan?

Marco den Teuling
0

Zou het niet slimmer zijn om een pc van relatief weinig RAM geheugen te voorzien en het geld dat je daarmee uitspaart te investeren in een snelle PCIe-ssd waar het wisselbestand zich bevindt? Omdat dit laatste veel groter kan zijn dan de huidige gebruikelijke hoeveelheid RAM, zou dit eigenlijk even snel moeten zijn.

Of je beter geheugen of ssd kunt uitbreiden ligt misschien niet meteen voor de hand. Maar op basis van de cijfers kun je die keuze weloverwogen maken.

Geheugen of ssd, wat is sneller?

Moderne PCIe 4.0 ssd’s in M.2-formaat halen ongeveer 7 GB/s bij het lineair lezen, wat inderdaad al in de buurt komt van de ongeveer 50 GB/s waarmee het huidige RAM geheugen (DDR4-3200, dual-channel) data verwerkt.

DDR4 geheugen is nog altijd sneller dan de snelste ssd

In de praktijk speelt de latentie echter een veel belangrijkere rol, vooral bij willekeurige benaderingen. De latentie is de reactietijd vanaf het verzoek tot de aankomst van de vereiste data. In de tabel hieronder hebben we de latenties voor typische onderdelen van een computer ten opzichte van één klokcyclus van de processor op een rijtje gezet.

Benaderen van …LatentieLatentie geschaald
CPU (1 kloktik)0,3 ns1 seconde
Level 1-cache0,9 ns3 seconden
Level 2-cache3 ns10 seconden
Level 3-cache10 ns33 seconden
Werkgeheugen (RAM)100 ns6 minuten
Ssd10 tot 100 μs9 tot 90 uur
Harde schijf1 tot 10 ms1 maand tot 1 jaar

Snelheden vergeleken

In de tabel hierboven zie je dat de latentie zelfs bij een snelle ssd in microseconden (μs) wordt uitgedrukt. Bij RAM geheugen zijn dat nanoseconden, oftewel miljoenste seconden.

Omdat het menselijk brein moeite heeft zich bijzonder kleine of grote getallen voor te stellen, hebben we de latenties geschaald naar tijdseenheden waar je je iets bij kunt voorstellen. Dat maakt het makkelijk te zien dat ssd’s vanuit de cpu bekeken uiterst traag reageren en daarom geen geschikte vervanging zijn voor RAM.


Ontvang gratis informatie voor ssd’s en andere pc-onderdelen, schrijf je in voor de nieuwsbrief:


Antwoord

De vraag of je meer hebt aan geheugen of ssd uitbreiden heeft dus een duidelijk antwoord, zoals je hierboven kunt lezen: een ssd is veel trager dan RAM geheugen en daarmee geen vervanging voor voldoende geheugen.

Dat geldt niet alleen voor het wisselbestand dat Windows zelf als virtueel geheugen gebruikt, maar ook voor de schijfcache die andere programma’s gebruiken voor (te grote) gegevens waar ze mee werken.

Lees uitgebreide reviews en informatie in c't magazine mei/2022

Meer over

SSDZelfbouw

Deel dit artikel

Lees ook

Kan een ssd met grote opslag in een laptop?

Je bent op zoek naar een nieuwe goede gaming laptop, en wil ook een ssd met grote opslag in je computer, maar kan dat wel?

TPM 2.0 module voor Windows 11 inschakelen lukt niet, hoe kan dat?

Heeft je pc een TPM 2.0 module voor Windows 11, maar wordt die niet herkend? Dat kun zo verhelpen, zodat je toch Windows 11 kunt installeren.

0 Praat mee
avatar
  Abonneer  
Laat het mij weten wanneer er