Wifi adapter voor sneller internet op laptop of pc

Marco den Teuling
0

Inhoudsopgave

Biedt je internetverbinding of je nieuwe mesh-systeem een hogere snelheid dan het wifi van je laptop of pc aankan? Dan kan een losse wifi adapter voor snellere downloads zorgen. We hebben een aantal adapters getest, kijken eens naar de toekomst van wifi en proberen de nieuwe WPA3-beveiliging uit.

Als je de wifi-snelheid van een wat oudere laptop wilt opvoeren, dan heb je twee mogelijkheden: een nieuwe laptop kopen of een usb-­adapter. Vroeger kon je ook de wifi-module in een laptop nog wel eens vervangen, maar dat maken de fabrikanten tegenwoordig steeds lastiger. Een usb wifi adapter is dan de makkelijkste, en vaak eigenlijk ook de goedkoopste oplossing als je je laptop een wifi-upgrade wilt geven.

Wifi-adapters zijn er in allerlei vormen. Ook voor vaste pc’s zijn er modellen met een usb-aansluiting, maar als je de pc wilt openmaken, kun je in plaats daarvan natuurlijk ook een PCIe-kaart inbouwen. Ook die bekijken we.

wifi adapter pc laptop bridge netwerkpoort insteekkaart

Usb-wifi-adapters zijn erg makkelijk te installeren. Insteekkaarten voor een pc bieden doorgaans hogere snelheden. Met wifi-bridges koppel je meerdere apparaten met een LAN-poort aan het wifi-netwerk.

Voor welk type adapter je ook kiest, bespaar niet op de antennes. Met een enkele (al dan niet interne) antenne kom je ook bij de huidige wifi-standaard IEEE 802.11ac niet verder dan 433 Mbit/s bruto (wifi met een enkele stream). Omdat afhankelijk van het gebruikte protocol maar de helft daarvan overblijft, biedt zo’n adapter hooguit 200 Mbit/s, en dan ook nog eens alleen vlak bij de router. Op grotere afstand wordt het dan al snel minder.

Een trage client neemt buitensporig veel zendtijd in beslag, wat ook voor snellere clients op het wifi-netwerk de snelheid afremt. Dat kun je op een wifi-router of accesspoint wel tegengaan met een instelling ‘Airtime Fairness’, maar slechts ten dele. Een 2-stream adapter (300 Mbit/s op 2,4 GHz, 867 Mbit/s op 5 GHz) is dan ook eigenlijk het minimum. Als de kosten (en afmetingen) geen probleem zijn, neem dan liever een 3- of 4-stream-adapter.

Let erop dat je daarbij geen singleband-adapter koopt, die alleen op 2,4 of 5 GHz werkt. Dualband is tegenwoordig noodzakelijk. Daar kun je hooguit van afwijken voor een vaste bridge-verbinding.

Apparaten zonder wifi

Met een wifi-bridge kun je apparaten met het wifi verbinden die niet beschikken over wifi, maar wel een LAN-poort hebben. Dat is bijvoorbeeld het geval bij sommige stationaire toestellen zoals smart-tv’s. Pure bridges zijn door de stortvloed aan mesh wifi-systemen aardig overbodig geworden. De repeater-nodes van dergelijke systemen hebben meestal een of zelfs twee gigabit-netwerkpoorten. Voor niet-meshsystemen hebben we de snelle 4-stream bridge EA-AC87 van Asus even kort getest. Op de vijf LAN-poorten daarvan kun je meteen meerdere apparaten aansluiten.

Als je een Fritzbox hebt, kun je de Fritz-repeater 1750E gebruiken, die ook voorzien is van een LAN-poort. Om met een repeater met een enkele poort meerdere apparaten op je wifi aan te sluiten, kun je er een goedkope gigabit-switch van 15 euro achter zetten. Ondertussen zou ook de Fritz-repeater 3000 uit moeten zijn met een tweede LAN-poort en een derde radiomodule voor betere mesh-performance. Maar die is ook meteen twee keer zo duur als de 1750E. Als je meerdere kastjes niet storend vindt, kun je goedkoper uit zijn met een 1-poort repeater en een switch.

Meetresultaten

We hebben drie usb-adapters, twee insteekkaarten en een bridge getest, waar mogelijk onder Windows en Linux. Omdat de usb-adapter EW-7833 zonder dock geleverd wordt, hebben we ook de andere usb-adapters op die manier getest voor de meetresultaten hieronder.

wifi adapter prestaties streams afstand sneller internet laptop pc

Wifi-prestaties van de geteste adapters. (Klik voor een vergroting)

Met een usb-dock kunnen stationaire apparaten echter betere resultaten halen omdat je de wifi-adapter daarmee makkelijker in een optimale stand kunt plaatsen. De AVM AC860 presteerde bijvoorbeeld zo’n 47 procent minder puur doordat de dock bij de meting niet gebruikt is. Dat is ongeveer het gemiddelde niveau op de 2,4GHz-band over 20 meter door muren, bij de vier meetposities voor router en client. Op de 5GHz-band is het testresultaat daardoor wel zo’n 39 procent lager.

Bij de Netgear A7000 leverde het gebruik van de dock op de 2,4GHz-band een kleiner voordeel op (plus 28 procent) en was het verschil op 5 GHz zelfs verwaarloosbaar. Als je een usb-adapter met een dock hebt, kun je eens proberen hem met of zonder dock te gebruiken. De resultaten kunnen in jouw situatie namelijk weer heel anders zijn en zijn erg afhankelijk van de wifiband en andere omstandigheden – en van de gebruikte apparatuur.

Antenne uitklappen

Bij de twee geteste 3-stream usb-adapters kun je een van de antennes uitklappen. Dat is zeker voor de wifiprestaties over langere afstand aan te raden, zoals blijkt uit de metingen met de A7000 onder Windows.

Als een adapter rechtstreeks in een laptop geplugd is, zonder dock, dan neemt de snelheid 40 tot 60 procent toe op een afstand van 20 meter. Bevindt de usb-adapter zich echter dicht bij de router, dan maakt het uitklappen verder geen verschil.

wifi adapter sneller internet laptop usb antenne

De wifi-stick A7000 van Netgear biedt prima prestaties, maar is wel een stuk lomper dan de EW-7833UAC en Fritz!Stick AC860. Dat maakt hem meer geschikt voor stationair gebruik.

Geteste modellen

Hieronder vind je specificaties en prijzen van de geteste usb-adapters, insteekkaarten en bridge.

Asus USB-AC54 B1

Asus USB-AC54 B1

Streams: 2
Aansluiting: USB 3.0
Wifi-chip: RTL8812AU
Uitklapbare antenne: nee
Dock inclusief: nee
Bijzonderheden: –

Bekijk dit product

AVM Fritz!Stick AC860

AVM Fritz!Stick AC860

Streams: 2
Aansluiting: USB 3.0
Wifi-chip: MT7612U
Uitklapbare antenne: nee
Dock inclusief: ja
Bijzonderheden: –

Bekijk dit product

Zyxel NWD-6605

Zyxel NWD-6605

Streams: 2
Aansluiting: USB 3.0
Wifi-chip: RTL8812AU
Uitklapbare antenne: ja
Dock inclusief: nee
Bijzonderheden: onbuigzame usb-kabel

Bekijk dit product

Asus USB-AC68

Asus USB-AC68

Streams: 3
Aansluiting: USB 3.0
Wifi-chip: RTL8814AU
Uitklapbare antenne: ja
Dock inclusief: ja
Bijzonderheden: –

Bekijk dit product

D-Link DWA-192

D-Link DWA-192

Streams: 3
Aansluiting: USB 3.0
Wifi-chip: RTL8814AU
Uitklapbare antenne: –
Dock inclusief: –
Bijzonderheden: bolvormige ‘design’ adapter

Bekijk dit product

Edimax EW-7833UAC

Edimax EW-7833UAC

Streams: 3
Aansluiting: USB 3.0
Wifi-chip: RTL8814AU
Uitklapbare antenne: ja
Dock inclusief: –
Bijzonderheden: –

Bekijk dit product

Netgear A7000

Netgear A7000

Streams: 3
Aansluiting: USB 3.0
Wifi-chip: RTL8814AU
Uitklapbare antenne: ja
Dock inclusief: ja
Bijzonderheden: dock met magneetvoet

Bekijk dit product

TP-Link T9E

TP-Link T9E

Streams: 3
Aansluiting: PCIe uitbreidingskaart
Wifi-chip: BCM4360
Uitklapbare antenne: ja
Dock inclusief: –
Bijzonderheden: –

Bekijk dit product

TP-Link T9UH

TP-Link T9UH

Streams: 3
Aansluiting: USB 3.0
Wifi-chip: RTL8814AU
Uitklapbare antenne: ja
Dock inclusief: ja
Bijzonderheden: –

Bekijk dit product

Asus EA-AC87

Asus EA-AC87

Streams: 4
Aansluiting: ethernet (RJ45)
Wifi-chip: QT3840BC
Uitklapbare antenne: ja
Dock inclusief: –
Bijzonderheden: bridge, alleen 5 GHz

Bekijk dit product

Asus PCE-AC88

Asus PCE-AC88

Streams: 4
Aansluiting: PCIe (uitbreidingskaart)
Wifi-chip: BCM4366
Uitklapbare antenne: ja
Dock inclusief: –
Bijzonderheden: ext. antennestandaard (magnetisch)

Bekijk dit product

Doorlezen is gratis, maar eerst even dit:

Dit artikel is met grote zorg samengesteld door de redactie van c’t magazine – het meest toonaangevende computertijdschrift van Nederland en België. Met zeer uitgebreide tests en praktische workshops biedt c’t de diepgang die je nergens online vindt.

Bekijk de abonnementen   Lees eerst verder

Linux versus Windows

Bij de recente Linux-kernel 4.19 wordt voor het eerst de Mediatek-chip MT7612U van de AVM Fritz!Stick AC860 ondersteund. Die chip, maar dan in de variant MT7610U, treffen we ook aan in de andere twee usb-adapters in deze test. De driver daarvan kan nog wat verbeterd worden. Bij metingen op de 2,4GHz-band maakte het daarbij weinig uit of de AC860 onder Windows of Linux werkte, maar bij 5 GHz was dat anders. Bij de downstream was de snelheid onder Linux nog wel bevredigend en ongeveer op hetzelfde niveau als met de Windows-driver.

In omgekeerde richting echter (upstream, van client naar basis) zat er op korte afstand totaal geen snelheid in (slechts 8 Mbit/s). Daardoor is de gemiddelde meetwaarde bij het balkje in de tabel maar de helft van de waarde bij Windows (134 tegenover 277 Mbit/s). Op een afstand van 20 meter was het verschil tussen Linux en Windows minder groot. De AC860-stick was op die afstand upstream echter nog steeds duidelijk trager dan downstream.

Wifi-chips en drivers

Bij de Linux-driver voor de Realtek-chip RTL8814AU in de Netgear A7000 was er ook een duidelijk verschil tussen ­downstream en upstream op de 5GHz-band. Maar dat was slechts bij twee meet­posities van router en client. Het verschil was bovendien niet zo extreem als bij de MT7612U in de AC860-stick. Het verschil bij de 5GHz-performance tussen de twee besturingssystemen is daardoor lang zo groot niet.

Het up/down-verschil op 2,4 GHz dicht bij de router was duidelijker, wat de lage gemiddelde waarde voor die situatie verklaart. Op de 5GHz-band bleef de doorvoersnelheid onder Linux in beide richtingen duidelijk achter bij de snel­heden onder Windows.

De eveneens met een RTL8814AU uitgeruste Edimax-adapter EW-7833UAC werkte bij ons onder beide besturingssystemen vaker niet dan wel. Edimax biedt zelf installatie-instructies en er is een fork van deze driver die je (ook voor andere apparaten) kunt proberen. Met de meest recente Windows-driver van Edimax (10.30.12.0526.2016 van 11-11-2016) kregen we alleen vlak bij de router een betrouwbare wifiverbinding. Maar die had een erg hoge latentie en de snelheid kwam niet eens tot een waarde van drie cijfers. Met de oudere Edimax-driver (1030.11.503.2016 van 26-10-2016) kregen we op beide afstanden wel een stabiele verbinding, maar ook daar kwam geen vaart in.

Met de nieuwste Windows-driver van de chipsetfabrikant (1030.25.0701.2017 van 25-12-2017) bood de EW-7833UAC wel hoge snelheden vlak bij de router, maar de 2,4GHz-verbinding over 20 meter werd een probleem. Slecht in een van de vier meetposities hield de verbinding tijdens de hele meting stand. Met de Linux-driver werkte de EW-7833UAC goed op de 2,4GHz-band, maar op 5 GHz alleen vlakbij.

Eenzelfde problematisch gedrag zagen we bij de PCIe-kaart T9E, die in een pc moet worden ingebouwd. Met de laatste Windows-driver (7.35.317.1 van 6-10-2015) wilde de kaart alleen op 5 GHz verbinding maken met onze router. Op 2,4 GHz maakte alleen de oudere driver verbinding.

Van WPA2 naar WPA3

Voor het beveiligen van wifi wordt al jarenlang WPA2 gebruikt met een gedeeld wachtwoord voor alle gebruikers (PSK, pre-shared key). Daar zijn de afgelopen jaren nogal wat kwetsbaarheden in ontdekt. Daarom heeft de fabrikantenvereniging Wi-Fi Alliance in juni 2018 al het verbeterde WPA3 ingevoerd.

Daarbij is PSK vervangen door SAE (simultaneous authentication of equals), als verplicht onderdeel van WPA3. SAE werkt op de gebruikelijke manier: basis en client gebruiken het gedeelde wachtwoord om bij de verbindingsopbouw te onderhandelen over een privé­sleutel voor die sessie. Aanvallen op die handshake en de session-keys zijn bij WPA3 echter kansloos.

Zelfs als een aanvaller eventueel het wifi-wachtwoord zou weten, krijgt hij daar bij WPA3 alleen toegang mee tot internet. Hij kan echter niet bij het dataverkeer komen dat daarna wordt versleuteld (Perfect Forward Secrecy, PFS). Hij kan dan ook alleen nog maar proberen om met een brute-froce-aanval de onderliggende AES-128-sleutel te kraken. Het blijft daarom ook met SAE belangrijk om een voldoende lang wachtwoord te gebruiken. Zo’n 20 tot 30 willekeurig gekozen tekens moet voldoende zijn. Of je gebruikt de nieuwe richtlijnen voor wachtwoorden.

Bij WPA3 is bovendien het gebruik van Protected Management Frames (PMF) verplicht. Daardoor kan een aanvaller clients niet meer proberen af te melden met vervalste packets (Denial-of-Service) om ze te dwingen opnieuw verbinding te maken en dan de handshake te kunnen vastleggen.

Als overgangsoplossing moeten wifitoegangspunten een gemengde modus bieden met zowel WPA2 als WPA3 tegelijk, zodat oudere clients zich ook kunnen aanmelden. Voor de WPA2-verbinding moet het toegangspunt PMF dan als optie bieden. De oudere, al eerder onveilig verklaarde versleutelingsmethoden WEP en TKIP zijn met WPA3 definitief verleden tijd.
WPA3-Enterprise voor wifinetwerken bij bedrijven met individuele authenticatie biedt optioneel een sterkere versleuteling op basis van AES (GCMP-256, SHA384). Die moet voldoen aan de in ‘Suite B’ van de NSA gestelde minimum sleutelsterkte van 192 bits voor alle onderdelen (authenticatie, versleuteling).

WPA3 in de praktijk

Windows en Linux bieden op dit moment nog geen ingebouwde ondersteuning voor WPA3, ook al ondersteunen veel wifidrivers dat wel. Bij Windows zal WPA3 de komende tijd via updates arriveren, en naar alle waarschijnlijkheid zal het bij macOS en iOS ook voor Apple-gebruikers via een update binnenkomen.

Bij Linux hangt WPA3 af van de verdere ontwikkeling van de wifi-ondersteuning. Bij de meeste distributies wordt bij het maken van een versleutelde WPA2-verbinding op systeemniveau de tool WPA-Supplicant gebruikt.

De ontwikkelaarsversie heeft het al over WPA3, maar er ontbreekt nog een koppeling met de voor het beheer van netwerkinterfaces vaak gebruikte NetworkManager. Na het deactiveren van NetworkManager en handmatig oproepen van de ontwikkelaarsversie van WPA-Supplicant lukte het ons bij sommige wifichips al om een WPA3-SAE-verbinding tot stand te brengen met een Lancom L822-accesspoint.

Het wordt misschien makkelijker met de iNet Wireless Deamon (iwd). Die dient vooral als vervanger van WPA-Supplicant in embedded systemen, maar kan ook op de Linux-desktop worden ingezet. Volgens Marcel Holtmann, die zich bij Intel bezighoudt met iwd, is het nog te vroeg om die tool met NetworkManager te gebruiken. Bij ons werkte de verbinding onder Kubuntu 18.10 ook meteen niet meer.

Het handmatig oproepen van iwd-beheerde verbindingen werkte bij ons met WPA2, WPA2/3 en WPA3 even goed voor de wifichips Mediatek MT7612U (in de AVM AC860), Qualcomm QCA6174 en Intel 7260.

Vaak waren voor de WPA3-verbindingen wel meerdere pogingen nodig, vooral bij de 7260. Maar de RTL8814AU in de adapters van Edimax en Netgear haperde dan weer regelmatig met WPA2/3 en WPA3.

Nog sneller wifi

Met de wifi-uitbreiding multi-user-­MIMO kunnen moderne routers data in principe naar meerdere clients tegelijk sturen. Maar die techniek biedt op dit moment alleen echt voordeel als dan inderdaad alle MU-MIMO-geschikte clients tegelijkertijd op zijn minst een fatsoenlijke verbinding hebben. In dat geval kan de totale doorvoersnelheid van de zender zelfs verdubbelen. Maar dat is in de praktijk zelden het geval.

Pas vanaf ergens in 2019 wordt MU-MIMO zinvoller dankzij de nieuwe overdrachtstechniek OFDMA (Orthogonal Frequency Division Multiple Access) in de komende wifistandaard IEEE 802.11ax. De kwaliteit van de verbinding speelt dan voor de snelheidswinst bij MU-MIMO niet meer zo’n grote rol.

De eerste wifirouters voor 11ax zijn al wel aangekondigd, maar die zijn gebaseerd op een referentiemodel – het ontbreekt bovendien nog aan clients. Er werkt al een studiegroep onder de werknaam EHT (Extremely High Throughput) aan de 11ax-opvolger en men probeert veel ideeën daaruit nog bij de voorganger toe te passen. Naar verwachting wordt 11ax dan ook pas op zijn vroegst halverwege 2020 geratificeerd.

Vanaf het voorjaar of de zomer van 2019 zul je het label ‘Wifi 6’ van de Wi-Fi Alliance steeds vaker tegenkomen, ook al gaat het daarbij ook nog maar om een 11ax-concept. Net als bij de voorgaande generaties 802.11n en 802.11ac komen er dan pre-ax-apparaten op de markt, maar die zouden nu in elk geval met elkaar compatibel moeten zijn.

Beste wifi-adapter kiezen

Een goede usb-wifi-adapter heb je gezien de resultaten van deze test al voor zo’n 40 euro, en veel meer mag dat ook niet kosten. In 2019 zullen namelijk steeds meer routers verschijnen voor de nieuwe wifistandaard IEEE 802.11ax (Wifi 6). Als je zo’n nieuwe router optimaal wilt benutten, heb je daar dan dus weer nieuwe clients voor nodig.

Wil je het wifi van je Windows-laptop op dit moment verbeteren, dan heb je veel keus en is het aantrekkelijk om te kiezen voor een compacte usb-adapter. Een grotere usb-adapter biedt daarbij dan doorgaans ook hogere snelheden, maar ze zijn minder geschikt voor mobiel gebruik. Vermijd de minieme ‘usb-sticks’ die bijna geheel in een usb-poort verdwijnen. Daarmee haal je zelfs met een uitstekende signaalkwaliteit voor de wifiverbinding bij lange na niet de snelheid van een op zich goede breedband-­internetverbinding.

Linux-gebruikers moeten vooral letten op de driver-ondersteuning. Voor wat betreft usb-adapters heeft Mediatek op dat gebied een voorsprong. De inmiddels daarvoor in de kernel opgenomen driver ondersteunt zelfs al WPA3. De Realtek-concurrentie heeft voorlopig wat in te halen.

(Ernst Ahlers, c’t magazine)

Lees meer tips, achtergronden en reviews in c't magazine. Nieuwste uitgave: c't sep/2019

Deel dit artikel

Lees ook

Zwart-wit printer voor zakelijk gebruik: toner vs. inkt

Er zijn interessante zwart-wit printers met inkt die de concurrenten uit het laserkamp prima kunnen verslaan. Een zwart-wit printer voor zakelijk gebr...

Noise-cancelling op kantoor: Logitech Wireless Zone

De Logitech Wireless Zone wordt aan de man gebracht als een Bluetooth-koptelefoon met noise-cancelling voor in een zakelijke omgeving.

Interessant voor jou

0 Praat mee

avatar
  Abonneer  
Laat het mij weten wanneer er