Ingebouwde mogelijkheden van Windows gebruiken – alles in huis

Marco den Teuling
2

Inhoudsopgave

Windows 10 heeft veel handige functies ingebouwd, waar je geen extra software voor nodig hebt. Leer de ingebouwde mogelijkheden van Windows gebruiken en bespaar jezelf de moeite van aparte programma’s zoeken en installeren.

Terwijl je bij Windows 7 nog van alles moest installeren om goed te kunnen werken, heeft Windows 10 van huis uit een verbazingwekkende hoeveelheid functies. Kijk hieronder of wat je nodig hebt al in Windows 10 zit ingebouwd.

Sommige functies zijn gaandeweg toegevoegd bij nieuwe Windows-versies of updates. Virtuele schijven (VHD-bestanden) en ISO-bestanden (zoals images van film-dvd ’s of installatie-dvd’s) kon je bij Windows 8 bijvoorbeeld al met een dubbelklik in Verkenner koppelen als virtuele schijf. Daarna kun je in Verkenner gewoon de inhoud kopiëren, bekijken enzovoort.

Windows 10 ingebouwde mogelijkheden

Antivirus

Windows’ ingebouwde Defender heeft zich van antispyware met een slechts beperkte bescherming opgewerkt tot een echte concurrent voor andere virusscanners. Dat bespaart je het apart installeren van een extra virusscanner.

Volgens onze ervaringen is het zelfs aan te raden om van andere scanners af te zien, want Defender werkt stiller en meestal net zo betrouwbaar als de concurrenten. Defender en andere beveilingsfuncties bekijken we apart.

Pdf-bestanden

Voor het werken met pdf-bestanden heb je geen extra programma meer nodig omdat de ingebouwde browser Edge pdf-bestanden kan openen.

Windows kan zelfs pdf-bestanden maken vanuit elke toepassing. Selecteer Afdrukken en als printer ‘Micro­soft Print to PDF’. Daarna hoef je alleen nog maar op te geven waar en onder welke naam Windows het pdf-bestand moet opslaan.

pdf maken opslaan als pdf Windows ingebouwd

Een document in een pdf omzetten? Geen probleem door gewoon te printen met ‘Microsoft Print to PDF’.

Er staan misschien meer nog onbekende printers in de lijst. Als het standaard geïnstalleerde OneNote niet is verwijderd, bestaat er ook een ‘printer’ met dezelfde naam. Dat is een aangepast XPS-stuurprogramma dat een bitmap maakt en die opslaat in een OneNote-notebook.

Screenshots

Screenshots zijn zeer flexibel met verschillende toetsencombinaties te maken. Sommige daarvan werken zoals gewoonlijk:

  • PrtScr – deze toets zet een screenshot van het volledige bureaublad op het klembord, van waaruit je het in een toepassing als Paint kunt plakken en vervolgens kunt opslaan.
  • Alt+PrtScr – druk deze toetsen tegelijk in, dan kopieert Windows een screenshot van het huidige venster naar het klembord.
  • Windows+­PrtScr – deze toetsencombinatie slaat een screenshot van het hele bureaublad in png-­formaat op in de map Schermopnamen van je gebruikersprofiel.
  • Windows+Shift+S – deze is nieuw: als je deze toetsen indrukt, verandert de muisaanwijzer in een kruis, waarmee je een rechthoekig gebied op het bureaublad kunt markeren. Wanneer je de muisaanwijzer loslaat, wordt het geselecteerde gebied op het klembord gezet.

Via de laatste toetsencombinatie zijn ook andere opties zoals een vrije vorm mogelijk – omschakelen doe je met het kleine knoppenbalkje bovenaan het bureaublad. Daar kun je ook het huidige venster en het volledige bureaublad selecteren. Overigens behoort de toetsencombinatie tot het nieuwe programma Schermknipsel, dat het oude Knipprogramma vervangt.

Rekenmachine

De rekenmachine rekent met de instelling Standaard nog steeds verkeerd omdat hij de volgorde­regel ‘Meneer Van Dale Wacht Op Antwoord’ wat betreft het vermenigvuldigen en delen negeert, maar met de instelling Wetenschappelijk rekent hij in ieder geval zoals altijd correct (wisselen via het hamburger­menu met de drie streepjes linksboven).

Rekenmachine Calculator Windows 10

De rekenmachine heeft extra functies zoals een valutacalculator met actuele omrekenkoersen.

Aan andere delen van het programma heeft Microsoft flink gewerkt. Zo zit er nu een valutacalculator in met altijd actuele wisselkoersen. Je kunt kalenderdata, oppervlakten, volumes, snelheden en nog veel meer berekenen.

Soms verrast de calculator met extra resultaten, zoals wanneer hij meldt dat een Amerikaanse theelepel niet alleen een inhoud heeft van 4,92 milliliter, maar ook dat dit overeenkomt met 0,02 koffiekopjes.

Windows controleren

Het Taakbeheer is een van de ingebouwde mogelijkheden van Windows om meer te weten te komen over de werking van je systeem of dit zelfs aan te passen (bijvoorbeeld welke items automatisch opstarten). Je kunt het starten via rechtsklikken op een leeg deel van de taakbalk en de menuoptie Taakbeheer of de gelijknamige optie typen in het zoekvak van het startmenu.

Taakbeheer levert allang niet meer alleen informatie over actieve processen, maar ook over het systeem zelf. Op het tabblad Prestaties kun je bijvoorbeeld zien of de interne gegevensdrager een ssd is of een conventionele magnetische schijf (hdd). De typeaanduidingen van cpu, opslagmedia en grafische kaart zijn daar ook af te lezen.

Windows 10 controleren Taakbeheer

Het Taakbeheer biedt tegenwoordig veel meer informatie over je Windows-systeem.

Op het tabblad Processen kun je de lopende applicaties sorteren op energieverbruik. Op het tabblad ‘App-geschiedenis’ staat een langetermijnanalyse. Je kunt extra kolommen laten weergeven door met de rechtermuisknop op een van de kolomkoppen te klikken.

Op het tabblad Opstarten kun je enkele (maar zeker niet alle) programma’s zien die automatisch starten bij het opstarten van het Windows-systeem, inclusief informatie over hoe dat het opstartproces heeft vertraagd (kolom ‘Invloed op opstarten’). Met een rechtermuisklik kun je de afzonderlijke items deactiveren.

Games spelen

Als je graag spelletjes speelt, zul je de game-bar, die tegenwoordig Xbox Game Bar heet, leuk vinden. Wanneer je de bijbehorende toetsencombinatie Windows+G eerder een keer uitgeprobeerd hebt en daarna nooit meer, zou je dat nu weer eens een keer moeten doen.

De game-bar heeft namelijk veel bijgeleerd. Hij kan de belasting van CPU, GPU en RAM live laten zien, je kunt chatten met andere spelers (Xbox, Steam), het geluid van de applicaties die op de achtergrond draaien uitschakelen – en dat allemaal zonder de full screen draaiende game te verlaten. Je kunt ook ­video’s ­opnemen, bijvoorbeeld over hoe je het huidige level uitspeelt om bijvoorbeeld op YouTube te zetten.

Kleine handigheidjes

Het volgende is handig, en je vraagt je daarbij met­een af waarom dat niet eerder kon: met Opdrachtprompt werkt eindelijk het kopiëren en plakken met Ctrl+C en Ctrl+V, en je kunt de fontgrootte wijzigen met Ctrl+­muiswiel. In Kladblok kun je met dat laatste zoomen. De Register-editor heeft een invoer­regel gekregen waar je paden in kunt typen of kopiëren. Bovendien kan Windows eindelijk overweg met usb-sticks die meer dan één partitie bevatten – voorheen liet Windows alleen de eerste partitie zien.

 


Blijf op de hoogte van de nieuwste Windows informatie en tips!
Schrijf je in voor de nieuwsbrief:


 

Windows-edities

De meestal standaard bij pc’s geleverde Home-editie van Windows mist een paar (zakelijke) functies uit andere edities.

Bij de Pro-, Enterprise- en Education-edities zijn wat meer ingebouwde mogelijkheden van Windows 10 beschikbaar dan bij de Home-editie. Je kunt bijvoorbeeld virtuele machines maken en uitvoeren met Hyper-V waarin een tweede besturingssysteem als op echte hardware draait of met BitLocker schijven versleutelen.

Kioskmodus

De kioskmodus is vooral nuttig als je bijvoorbeeld in een bibliotheek een pc neerzet waar iedereen op moet kunnen internetten zonder hem voor iets anders te kunnen gebruiken.

ingebouwde mogelijkheden van Windows 10: Kioskmodus

Stel een pc bijvoorbeeld in als internet-pc met de kioskmodus.

Eenmaal ingesteld, voert Windows bij het inloggen automatisch een door de beheerder configureerde app uit. Het moet wel een ‘modern app’ zijn, dus een tot Windows 10 behorende of via de store geïnstalleerde tegeltjes-app. Als browser komt daarom alleen Edge in aanmerking, en wel de versie die er nu in zit (dus niet de nieuwe die op Chromium gebaseerd is). De wizard voor het instellen van de kioskmodus zit bij de Instellingen onder ‘Accounts / Gezin en andere gebruikers’. We hebben uitgebreidere instructies voor het instellen van de kiosmodus.

Meer tips en trucs

We hebben meer Windows tips voor je verzameld. Abonnees vinden nog meer Windows 10 tips in c’t magazine – op papier én in de mobiele app of pdf.

(Informatie afkomstig uit het artikel van Axel Vahldiek en Noud van Kruysbergen, c’t magazine 11/2020, p. 36)

Vind uitgebreide praktische workshops voor Windows 10 in Windows 10 Praktijkhandboek

Meer over

Software

Deel dit artikel

Lees ook

Website performance optimaliseren deel 2: sneller laden

Interactieve elementen op je website zijn prachtig, maar maken hem wel traag. We laten zien hoe je je website optimaliseert door hem sneller te laten ...

Website performance optimaliseren deel 1: data reduceren

Interactieve elementen op je website zoals animaties, video’s en high-res foto’s zijn natuurlijk prachtig, maar maakt hem wel traag. We laten zien ho...

Interessant voor jou

2 Praat mee
avatar
  Abonneer  
nieuwsteoudste
Laat het mij weten wanneer er
Bar
Lezer
Bar

Quote:
“Opdrachtprompt werkt eindelijk het kopiëren en plakken met Ctrl+C en Ctrl+V, en je kunt de fontgrootte wijzigen met Ctrl+­muiswiel. Dat laatste geldt ook voor Kladblok”.
Nee…..in Kladblok zoom je, met CTRL+Muiswiel, in op de tekst waardoor de lettertjes groter worden.
Maar het lettertype verandert niet qua grootte.