Claude van Anthropic wordt gezien als een van de sterkste AI-assistenten. In ons overzicht zie je de modellen en privacy-opties en hoe de chatbot zelfstandig werkt.
Lees verder na de advertentie
Claude AI gebruiken als alternatief voor ChatGPT en Gemini
De term chatbot stond lange tijd synoniem voor ChatGPT van pionier OpenAI. Daarnaast kun je bijna niet om Gemini heen. Google bouwt zijn chatbot in steeds meer toepassingen in, bijvoorbeeld in de zoekmachine en de Chrome-browser.
Ondanks die sterke concurrentie heeft Claude veel fans gekregen. Dat komt doordat gebruikers de antwoorden van Claude vaak als natuurlijker, genuanceerder en minder ‘machinaal’ ervaren dan bij andere chatbots. De beheerder Anthropic biedt bovendien veel handige uitbreidingen aan, waarmee je de chatbot kunt koppelen aan andere apps.
In dit artikel en twee andere geven we een inleiding in de basisprincipes van het werken met Claude. Hier gaat het om de belangrijkste functies, de verschillende Claude-versies, de abonnementsmodellen, de desktop-app van Claude en fundamentele veiligheidsoverwegingen.
In een ander artikel beschrijven we hoe je van Claude een persoonlijke assistent kunt maken die je voorkeuren en behoeften kent en daar rekening mee houdt, en hoe je in PowerPoint, Excel en Word daarmee kunt samenwerken.
Het derde artikel laat zien hoe je Claude je applicaties op het web en op je desktop op afstand kunt laten bedienen. Daar biedt de chatbot verschillende mogelijkheden voor: connectoren, extensies, plug-ins voor een browser en de modus Cowork. De wat meer gespecialiseerde softwareontwikkeling – nog zo’n specialiteit van Claude – laten we hier even buiten beschouwing, zie daarvoor een eerder artikel over het gebruik van AI-tools voor softwareontwikkeling (zie de links onderaan dit artikel).
Achter Claude staat het bedrijf Anthropic, dat in 2021 in San Francisco is opgericht door een groep voormalige OpenAI-medewerkers rond de broer en zus Dario en Daniela Amodei. Daar aan vooraf ging een meningsverschil over de koers van hun vroegere werkgever, vooral over de balans tussen snelheid en veiligheid.
De ambitie om AI op een verantwoorde manier te ontwikkelen, maakt sindsdien deel uit van de merkidentiteit. De methode die daar achter zit heet Constitutional AI. Anthropic traint zijn modellen aan de hand van een schriftelijk vastgelegde verzameling principes in plaats van ze alleen af te stemmen op menselijke beoordelingen. Eerst past het model zijn eigen antwoorden aan op basis van die principes, daarna zorgt het ook voor de beoordeling, waar normaal gesproken controleurs verantwoordelijk voor zouden zijn.
De verzameling principes die Claude hanteert is openbaar en voor het laatst bijgewerkt in januari 2026 (zie de link). Tijdens het chatgesprek zoekt Claude daar niets in op. Dergelijke principes kunnen geen absolute veiligheid garanderen, zoals veiligheidsincidenten in het verleden laten zien.
Nog een bijzonderheid: Anthropic heeft beloofd dat Claude geen banneradvertenties, gesponsorde links of productplaatsingen in de gesprekken zal tonen.
Veel wegen naar Claude
Je kunt Claude het makkelijkst gebruiken via de website op claude.ai. Log in via je browser en je kunt meteen aan de slag. Voor onderweg zijn er apps voor iOS en Android. Als je op een desktop-pc werkt, is het aan te raden om de desktop-app te installeren. Die is beschikbaar voor macOS, Windows en Linux en biedt een paar extra’s ten opzichte van de browser.
Nieuwe functies verschijnen traditioneel eerst in de Mac-versie, de Windows-versie volgt met een paar weken vertraging. De Linux-bèta loopt nog verder achter.
Een functie van de desktop-app heet Quick Entry. Op macOS start je die door twee keer op de Option-toets te tikken, bij Windows standaard met Ctrl+Alt+Space. Dan verschijnt een invoerveld dat boven alle andere apps zweeft. Zo kun je de chatbot snel een vraag stellen zonder je workflow te onderbreken. Handig om bijvoorbeeld uitleg te krijgen over een bepaalde functie of iets dat je leest.

De mobiele apps en de desktop-app synchroniseren je gesprekken met de webversie. Een gesprek dat je op de ene plek begonnen bent, kun je elders voortzetten. Met extensies kun je Claude ook in bestaande programma’s integreren: de browserextensie Claude in Chrome, die websites bruikbaar maakt voor Claude, en sinds mei 2026 invoegtoepassingen voor Word, Excel, PowerPoint en Outlook. Die handige tools lichten we in de andere artikelen toe.
Anthropic werkt de gebruikersinterface van zijn chatbot en de applicaties heel vaak bij. Daarom kunnen sommige functies en onderdelen die we in deze artikelen beschrijven ondertussen gewijzigd zijn.
Claude trainen
Als je al een tijdje met ChatGPT of Gemini gewerkt hebt, heb je daar vast het een en ander achtergelaten: gegevens over je beroep, voorkeuren voor de inhoud en vorm van antwoorden, lopende projecten. De chatbots onthouden dergelijke dingen na afloop van individuele gesprekken – en Claude doet dat ook. Als je overstapt naar Claude, hoef je de opgebouwde context niet achter te laten.
Anthropic biedt daar een importfunctie voor, te vinden bij de instellingen. Die open je met een klik op je gebruikersnaam en dan Settings. We gaan hier uit van de Engelstalige interface, Claude biedt ook andere talen voor de interface maar geen Nederlands. Je kunt wel in het Nederlands chatten en krijgt dan ook antwoorden in het Nederlands.
De importfunctie zit onder Customize / Skills. Claude geeft je een prompt die je bij je vorige aanbieder in een nieuw chatgesprek kopieert. Het model daar voegt dan samen wat het over je heeft opgeslagen, en dat tekstblok sla je weer op bij de instellingen van Claude.
Die procedure draagt niet de gegevens van de oude aanbieder over, maar wel wat het model van die aanbieder op verzoek over jou wil prijsgeven. Hoe volledig dat is, kun je van buitenaf niet controleren. Die importfunctie is overigens voorbehouden aan gebruikers met een betaald abonnement.
Eerste chats
Wat het geven van prompts betreft, geldt voor Claude hetzelfde als voor andere chatbots. Op een niet-specifieke vraag zoals Vat het verslag samen krijg je een algemeen antwoord. In de promptdocumentatie van Anthropic staat hoe je het beter kunt doen: formuleer duidelijk en direct, geef context en vermeld het gewenste formaat (zie de link).
Voor dit voorbeeld zou dat bijvoorbeeld zijn: Vat het rapport samen op maximaal een halve pagina, de doelgroep bestaat uit collega’s die het onderwerp niet kennen, noem eerst de drie belangrijkste bevindingen en schrijf zakelijk zonder opsommingstekens.
Net als bij andere chatbots onthoudt Claude het verloop van het gesprek. Elke volgende opdracht bouwt daarop voort: Halveer de tekst, Herschrijf de tweede alinea voor leken, Welke cijfers ondersteunen de stelling in de eerste alinea? – zo kom je stap voor stap tot het resultaat.
PDF’s, Word-documenten, afbeeldingen en tabellen kun je naar het invoerveld slepen. Claude opent langere werkresultaten in een apart venster, de zogeheten artefacten, waaruit je tekst, tabellen of code direct kunt kopiëren – meer daarover in een ander artikel.
Als je de webzoekfunctie inschakelt, moet je Claude opdragen zich te baseren op actuele informatie uit betrouwbare bronnen en af te zien van speculatie. Het antwoord bevat dan aanklikbare bronvermeldingen, waarmee je elke bewering kunt controleren.
Of je de webzoekfunctie nu gebruikt of niet: wat Claude ook zegt, je moet het met een gezonde dosis scepsis benaderen en bij twijfel controleren, want net als alle andere chatbots hallucineert Claude ook.
Taal- en abonnementsmodellen
Bij Claude hoort een hele reeks taalmodellen, die verschillen in snelheid, kosten en denkvermogen. Haiku is het snelste en zuinigste model, bedoeld voor eenvoudige, korte taken. Sonnet is de standaardinstelling en geschikt voor de meeste alledaagse taken – samenvattingen, vertalingen, tekstconcepten – snel en met een redelijk verbruik. Opus en het nieuwere Fable zijn bedoeld voor complexe analyses, lange documenten en lastige taken, maar verbruiken wel aanzienlijk meer van je gebruiksquotum.
Bij elk model kun je bovendien instellen met hoeveel inspanning (Effort) het moet werken. Die zogenaamde denkniveaus zorgen ervoor dat het model langer moet rekenen voordat het antwoord geeft. Bij logische en rekenopgaven verbetert dat de kwaliteit, bij eenvoudige gesprekken verlengt het de wachttijd.
Als vuistregel geldt: probeer eerst de standaardinstellingen en pas ze alleen aan indien nodig – zowel voor het model als voor het denkniveau.
Gratis tot Enterprise
Voor je eerste stappen volstaat een gratis account. Daarmee kun je binnen relatief strakke gebruikslimieten chatten met de standaardmodellen Haiku en Sonnet, inclusief zoeken op internet. Als de limiet op is, moet je bij de gratis versie wachten tot de periode van vijf uur sinds het eerste bericht verstreken is.
Als je Claude intensiever gebruikt of functies nodig hebt zoals Cowork en de Research-modus voor uitgebreide zoekopdrachten, stap je over naar een betaald abonnement. Het Pro-abonnement kost 18 euro per maand, bij jaarlijkse betaling 15 euro, en belooft volgens de ondersteuningsdocumentatie van Anthropic een gebruikslimiet die minstens vijf keer zo groot is als die van het gratis abonnement.
Voor intensieve gebruikers biedt Anthropic de abonnementen Max 5x en Max 20x, met respectievelijk een vijf- en twintigvoudige gebruikslimiet ten opzichte van de Pro-versie. Daarnaast zijn er team- en bedrijfsabonnementen. In de tabel staat een overzicht van de abonnementen voor individuele gebruikers.
De gebruikslimiet wordt in het algemeen niet gemeten in een vast aantal berichten, maar aan de hand van de rekenkracht die daarvoor nodig is. Daarbij stelt Anthropic zowel limieten in voor de huidige sessie – een tijdsbestek van vijf uur – als wekelijkse limieten.
Lange berichten en bijgevoegde bestanden verbruiken meer dan korte. Lange gesprekken worden bovendien met elk antwoord duurder omdat Claude de volledige geschiedenis opnieuw verwerkt. Tools zoals zoeken op het web en onderzoek, en de keuze voor een groter model, kosten ook extra.
Voor het nieuwste model Fable geldt een speciale regeling. In het Pro-abonnement kun je het alleen gebruiken via extra aangekocht tegoed. Bij Max 5x en Max 20x is het gebruik beperkt tot 50 procent van de weeklimieten.
Bij een betaald abonnement kun je bij de instellingen onder Usage op elk moment zien in hoeverre je je limieten al hebt opgebruikt.

Wat er met je gegevens gebeurt
Voordat je vertrouwelijke informatie aan Claude doorgeeft, moet je even de instellingen bekijken. Bij Privacy zit de schakelaar Help improve our AI-models. Als die ingeschakeld is, mag Anthropic je gesprekken gebruiken om toekomstige modellen te trainen. Daardoor wordt de bewaartermijn van je gegevens ook verlengd van 30 dagen naar vijf jaar. Als je dat niet wilt, zet je de schakelaar uit.
Ongeacht wat je daar kiest, geldt het volgende: wat je in het invoerveld typt of ernaar sleept, verlaat je computer en belandt op de servers van Anthropic in de VS. Bij privénotities en openbare documenten is dat misschien niet zo’n probleem, maar voor personeelsgegevens, klantinformatie of nog niet gepubliceerde bedrijfscijfers moet je goed nadenken voordat je iets uploadt.
Bij zakelijk gebruik gelden sowieso de AI-richtlijnen van een werkgever. Voor zakelijke abonnementen biedt Anthropic verwerkersovereenkomsten aan, voor privéaccounts niet.

Conclusie
Als je op dit moment een andere chatbot gebruikt, kun je de kennis die je daar hebt opgedaan dankzij de importfunctie mogelijk meenemen naar Claude. Een andere belangrijke stap bij het instellen, voordat je met Claude aan de slag gaat, is het doornemen van de privacy-instellingen.
In een ander artikel lees je hoe Claude met algemene instructies, projecten en de memory-functie aan je voorkeuren aan te passen is in plaats van dat je dat bij elke chat opnieuw moet uitleggen. Daarnaast kijken we naar de invoegtoepassingen voor Excel, Word en PowerPoint. In nog een ander artikel werkt de assistent zelfstandig met koppelingen naar apps en gegevensbronnen, evenals de agentmodus Cowork. Daar kan de chatbot je veel werk mee besparen. Er kleven echter risico’s aan die je moet kennen en in de gaten moet houden.
Claude: tarieven

Links
AI-assistent Claude aanpassen en afstemmen op je werkzaamheden
https://www.ct.nl/achtergrond/ai-assistent-claude-aanpassen-en-afstemmen-op-je-werkzaamheden
Claude AI als agent Cowork: omgang met bestanden, apps en websites en risico’s
https://www.ct.nl/achtergrond/claude-ai-als-agent-cowork-omgang-met-bestanden-apps-en-websites-en-risicos
Claude: via de webinterface kun je de chatbot rechtstreeks in de browser gebruiken.
https://claude.ai/
Security: hoe de risico’s veranderen naarmate LLM’s meer mogelijkheden krijgen
https://www.ct.nl/achtergrond/promptware-aanvallen-op-llms-die-prompt-injectie-overstijgen/
Constitutional AI principes: Anthropic traint zijn modellen volgens een schriftelijk vastgelegde verzameling principes, in plaats van alleen op menselijke beoordelingen af te gaan.
https://www.anthropic.com/news/claudes-constitution
Desktop-app: Met quick entry kun je een zwevend invoervenster openen boven andere toepassingen om vragen te stellen aan Claude
https://support.claude.com/en/articles/12626668-use-quick-entry-with-claude-desktop-on-mac
Claude prompt-documentatie: de documentatie beschrijft hoe je prompts duidelijk en gericht formuleert, context meegeeft en het gewenste formaat specificeert
https://platform.claude.com/docs/en/build-with-claude/prompt-engineering/claude-prompting-best-practices
AI-tools voor softwareontwikkeling: wanneer ze helpen en wanneer niet
https://www.ct.nl/achtergrond/ai-tools-voor-softwareontwikkeling-wanneer-wel-niet/
AI-artikelen overzicht
https://www.ct.nl/ai/
(Jo Bager en Marco den Teuling)
Praat mee