Microsoft dwingt SharePoint- en OneDrive-klanten naar 365-abonnement

Microsoft trekt de stekker uit de losse licenties voor SharePoint en OneDrive. Klanten die deze producten zelfstandig afnemen, worden daarmee gedwongen om uiterlijk in 2029 over te stappen op een Microsoft 365-abonnement, dat niet alleen functioneel breder is maar ook structureel duurder uitvalt.

Microsoft beëindigt gefaseerd de verkoop van zelfstandige licenties voor SharePoint en OneDrive. Het gaat om SharePoint Online Plan 1 en 2 en OneDrive for Business Plan 1 en 2. Nieuwe klanten kunnen deze abonnementen vanaf juni 2026 niet meer afsluiten; bestaande contracten blijven nog doorlopen, maar uiterlijk tot december 2029.

Microsoft wijst op een combinatie van factoren: een beperkte vraag, een toename van zogenoemd “onbedoeld of niet-standaard gebruik” en stijgende operationele kosten. Wat daar concreet onder moet worden verstaan, blijft in de officiële aankondiging vaag. Voor de hand ligt dat SharePoint Online en OneDrive for Business in de praktijk regelmatig worden ingezet als goedkope cloudopslag, los van het bredere samenwerkings- en beheerconcept van Microsoft 365.

De betrokken standalone-abonnementen zijn relatief scherp geprijsd: Plan 1 kost 5 Amerikaanse dollar per gebruiker per maand, Plan 2 10 dollar. Daarmee vormden ze een aantrekkelijk alternatief voor organisaties die wel opslag en documentdeling nodig hadden, maar geen volledige Microsoft 365-suite wilden afnemen.

Na het verdwijnen van de standalone-licenties resteert voor klanten alleen de overstap naar Microsoft 365-suites zoals Business, E3 of E5. Die pakketten zijn echter een veelvoud duurder dan de huidige losse abonnementen. Microsoft 365 E3 kost in de EU grofweg 36 tot 39 euro per gebruiker per maand; voor E5 loopt dat op tot circa 57 tot 60 euro. Daar komt bij dat Microsoft de prijzen van deze suites in juli 2026 nog eens verhoogt, met 5,5 tot 8,3 procent.

Voor kleine en middelgrote organisaties vertaalt dit zich in een kostenstijging met een factor vijf tot tien. Die meerprijs is bovendien onlosmakelijk verbonden met aanvullende diensten zoals Exchange Online of Microsoft Teams, ook wanneer daar in de praktijk geen behoefte aan bestaat.

De functionele verschillen tussen de betrokken licenties zijn groot. SharePoint Online Plan 1 richt zich op basisgebruik en omvat onder meer document- en taakbeheer, met een gezamenlijke opslagpool van 1 TB plus 10 GB per gebruiker. Plan 2 voegt daar enterprise search, business-intelligence-mogelijkheden, workflowfunctionaliteit via Power Automate en uitgebreide compliance-opties zoals eDiscovery en Data Loss Prevention aan toe.

Bij OneDrive for Business geldt een vergelijkbare opdeling. Plan 1 biedt 1 TB opslag per gebruiker, met een maximale bestandsgrootte van 15 GB. Plan 2 schaalt dit op naar in principe onbeperkte opslag: standaard 1 TB, uitbreidbaar tot 25 TB in combinatie met Microsoft Teams, aangevuld met uitgebreidere beveiligings- en compliancefuncties.

Het uitfaseren verloopt in meerdere fasen. Eind mei 2026 kunnen nieuwe klanten geen zelfstandige licenties meer afsluiten; bestaande klanten mogen hun abonnementen op dat moment nog verlengen. Vanaf januari 2027 vervalt ook die mogelijkheid, al blijven lopende contracten geldig tot het einde van hun looptijd. De volledige ondersteuning eindigt in december 2029.

In de overgangsperiode wil Microsoft partners ondersteunen bij het identificeren van getroffen klanten en het plannen van migraties, onder meer via het Cloud Ascent-programma. De bijbehorende analysetool wordt nog bijgewerkt tot eind februari 2026.

Als alternatieven verwijst Microsoft niet alleen naar de volledige Microsoft 365-suites, maar ook naar zogeheten Capacity Packs voor aanvullende SharePoint-opslag en naar pay-as-you-go-storage. Die laatste optie staat sinds september 2025 op de roadmap en moet een flexibeler, verbruiksgebaseerd afrekenmodel mogelijk maken.

De maatregel past in Microsofts bredere strategie om klanten nadrukkelijk richting geïntegreerde abonnementsmodellen te sturen, steeds vaker aangevuld met AI-functies zoals Copilot. Vergelijkbare stappen zette het bedrijf eerder al, onder meer met het beëindigen van Office Online Server. De beweging weg van afzonderlijke producten en richting allesomvattende suites is daarmee onmiskenbaar. Voor de toekomst van zelfstandige aanbiedingen binnen het Microsoft-ecosysteem oogt het perspectief dan ook weinig rooskleurig.

Per saldo verdwijnt daarmee een relatief betaalbare, modulaire instap in het cloudportfolio van Microsoft. Organisaties die SharePoint of OneDrive bewust als losse bouwstenen inzetten, worden gedwongen hun architectuur en kostenmodel opnieuw te evalueren. De maatregel maakt duidelijk hoe gering de speelruimte inmiddels is voor selectief gebruik binnen het steeds dwingender Microsoft-365-ecosysteem.