Linux Mint 23 biedt volledige ondersteuning voor Wayland

Linux Mint wil met versie 23, die eind 2026 wordt verwacht, volledige ondersteuning voor Wayland introduceren. Volgens de ontwikkelaars is Wayland inmiddels op een punt gekomen waarop het voor de meeste toepassingen functioneel niet meer onderdoet voor X11.

Linux Mint 23 zal volledige ondersteuning voor Wayland bevatten. Na intensief ontwikkelwerk draait Wayland inmiddels stabiel en is de gebruikerservaring binnen Mint bijna op hetzelfde niveau als onder X11, schrijft projectleider Clement Lefebvre in een blogbericht. De Wayland-ondersteuning wordt daarom niet langer als experimenteel beschouwd: zowel X11 als Wayland worden volledig ondersteund in de Cinnamon-desktopomgeving. Linux Mint 23 wordt rond Kerstmis 2026 verwacht.

Om de Wayland-sessie te verbeteren zijn onder meer de plaatsing en groottebepaling van nieuwe vensters, pop-upvensters en contextmenu’s aangepast. Daarnaast voorkomt Cinnamon nu betrouwbaarder zogenoemd focus stealing, waarbij een applicatie ongevraagd de invoerfocus overneemt van het venster waarin de gebruiker op dat moment werkt.

Ook de stabiliteit is volgens het project aanzienlijk verbeterd. Linux Mint noemt tal van verholpen oorzaken van crashes in Cinnamon zelf, in de vensterbeheerder Muffin, in het sessiebeheer en in Xwayland. Xwayland vormt de compatibiliteitslaag waarmee traditionele X11-toepassingen binnen een Wayland-sessie kunnen draaien.

Ook op het gebied van HiDPI-schermen belooft Linux Mint volledige ondersteuning onder Wayland. Symbolen en de muisaanwijzer worden daarbij scherp weergegeven. Verder hebben de ontwikkelaars problemen opgelost in op Chromium gebaseerde toepassingen zoals Visual Studio Code en Slack.

Daarnaast is er nu native Wayland-ondersteuning voor applicaties die via pkexec met rootrechten worden gestart. Ook kunnen voortgangsindicatoren direct in vensterpictogrammen worden weergegeven, bijvoorbeeld tijdens kopieeracties in de bestandsbeheerder Nemo. Andere verbeteringen hebben betrekking op systemen met meerdere monitoren, KVM-switches en hardwareversnelling in de volledige grafische stack.

Daarnaast kondigen de ontwikkelaars verbeteringen aan voor de Cinnamon-desktop. Het nieuwe commando cinnamon-list-windows toont een overzicht van alle geopende vensters, inclusief positie, afmetingen, HiDPI-informatie en de gebruikte grafische backend. Bovendien rondt Muffin voortaan automatisch de coördinaten en afmetingen van alle Clutter-objecten af. Clutter is de grafische bibliotheek waarop Cinnamon zijn gebruikersinterface opbouwt. Verder krijgt Cinnamon ondersteuning voor systemd graphical-session, wat de compatibiliteit met moderne componenten binnen het Linux-ecosysteem moet verbeteren.

Linux Mint 23 brengt daarnaast enkele wijzigingen op systeemniveau, waaronder verbeterde ondersteuning voor SSH-keyrings en een vereenvoudigde aanmelding met een vingerafdruk. Verder waarschuwt het project voor een ernstige kwetsbaarheid in de updatebeheerder mintupdate (CVE-2026-59159).

Volgens Linux Mint zijn hiervoor drie weken geleden al beveiligingsupdates uitgebracht voor alle nog ondersteunde én reeds uit ondersteuning gevallen versies van Linux Mint en LMDE. Gebruikers wordt aangeraden hun systemen zo snel mogelijk bij te werken.

Door zowel X11 als Wayland volledig te ondersteunen kiest Linux Mint voor een gematigder koers dan andere projecten binnen het Linux-ecosysteem. Grote desktopomgevingen zoals GNOME en KDE richten zich voor de toekomst volledig op Wayland.

Met de gelijktijdige ondersteuning van X11 en Wayland kiest Linux Mint voor een geleidelijke overgang, in tegenstelling tot desktopomgevingen als GNOME en KDE die volledig op Wayland inzetten. Daarmee biedt Mint gebruikers de mogelijkheid om de overstap naar Wayland in hun eigen tempo te maken, zonder de compatibiliteit met bestaande X11-toepassingen op te geven.