Waar moet je op letten bij het kopen van een tweedehands pc?

Als je huidige desktop-pc de geest geeft, hoef je hem niet per se te vervangen door een nieuw apparaat. Een tweedehands computer kopen heeft niet alleen financiële voordelen, maar ook ecologische. Volgens het Wuppertal Institute for Climate, Environment and Energy verbruikt de productie van een doorsnee desktop-pc ongeveer 3000 kWh energie en anderhalve ton grondstoffen en zijn er onder andere giftige chemicaliën nodig.

Toch zijn er tweedehands pc’s met oudere CPU’s op de markt waarop de leveranciers met trucs Windows 11 hebben geïnstalleerd. Vroeg of laat kun je echter verwachten dat je wordt afgesloten van de toevoer van belangrijke beveiligingsupdates. Blijf dus weg van antieke hardware.

De compatibiliteitslijsten van Microsoft voor Windows 11 voor AMD-processors en die van Intel helpen helaas maar beperkt, omdat de huidige lijsten voor Windows 11 25H2 nog steeds de CPU-series vermelden, maar niet de afzonderlijke modellen.

De oorspronkelijke lijst van Microsoft met AMD-processors is nuttiger voor gebruikte pc’s, alleen de huidige series ontbreken.
Voor Intel-processors verwijst Microsoft echter alleen naar de lijsten van Intel, die speciale versies bevatten, waaronder modellen die speciaal voor Apple zijn ontworpen, zoals de Core i5-8500B en Core i3-1000NG4. Omdat ze de firmware TPM 2.0 missen, zijn ze niet compatibel met Windows 11. Onlangs zijn dergelijke CPU’s ook opgedoken in Chinese pc’s.

Voor snel je werk te kunnen doen raden we een processor aan met zes of meer fysieke kernen. Dit maakt de computer ook geschikt voor beeldbewerking van RAW foto’s en eenvoudige videobewerking. Je zult wat compromissen moeten sluiten met quadcores; ze zijn voldoende voor tekstverwerking, spreadsheets en internetten.

Aan de andere kant moet je weg­blijven van dualcores. Als zo’n computer bijvoorbeeld op de achtergrond updates installeert, kan hij traag reageren als je tegelijkertijd aan het internetten bent.

Tegenwoordig moet je minimaal 16 GB RAM hebben, zelfs voor kantoortoepassingen. Een browser met tien tabbladen heeft 3 GB RAM nodig. Samen met andere programma’s zoals een e-mailprogramma en videoconferentiesoftware en ongeveer 4 GB voor het Windows besturingssysteem, overschrijdt dit al snel de grens van 8 GB.

Het systeem moet dan gegevens uitwisselen van het RAM naar de SSD en de pc wordt sloom. Veel aanbieders bieden een RAM-upgrade van 8 naar 16 GB voor 50 tot 60 euro extra bij het kopen van tweedehands pc’s. Profiteer van deze investering, want het voorkomt compatibiliteits­problemen met geheugen, je hoeft niet zelf te sleutelen en je krijgt garantie en eventueel garantie op de complete pc.

256 GB aan opslag is voldoende voor een kantoor-pc. Als je veel foto’s of video’s op het apparaat wil opslaan, moet je de capaciteit vergroten. Je moet wegblijven van computers met een mechanische harde schijf. Die zijn niet leuk om op te werken omdat programma’s pijnlijk langzaam opstarten en het bijbehorende geratel is ook verre van rustgevend.

Zeer weinig van de aangeboden tweedehands computers zijn geschikt voor 3D-games, omdat ze geen grafische kaart hebben en dus gebruik moeten maken van de graphics die in de processor zijn geïntegreerd. Afgezien van Google Maps en casual games zoals De Sims draait er niets soepel op. Veel kantoor-pc’s missen de noodzakelijke, krachtige voeding om achter­­af een grafische kaart in te bouwen.

Als je monitoren met een 4K resolutie (3840 × 2160 pixels) of hoger wilt ge­­bruiken, moet je letten op poorten zoals DisplayPort 1.2 en HDMI 2.0. Aantrekkelijke tweedehands computers inclusief een Windows-licentie zijn te vinden tussen de 250 en 450 euro. Duurdere tweedehands pc’s zijn over het algemeen niet de moeite waard omdat het prijsverschil met nieuwe (mini) pc’s erg klein is.

Vooral afgedankte workstations zien er op het eerste gezicht interessant uit dankzij hun hoge aantal cores. De rekenkracht, vooral per core, blijft echter achter bij die van moderne CPU’s. Bovendien verbruiken oude workstations onnodig veel energie, waar je ook nog voor moet betalen.

Veel belangrijker dan het merk van de gebruikte pc is de aanbieder, vooral als het gaat om ondersteuning en de legaliteit van de geïnstalleerde Windows. We raden aan om bij een refurbisher te kijken naar hoe goed de contactgegevens te vinden zijn, ze keurmerken zoals Thuiswinkelwaarborg of Webshopkeurmerk mogen voeren, of het Keurmerk Refurbished speciaal voor refurbished producten bezitten. Bij de oosterburen shoppen kan je nog wat extra euro’s besparen, maar let daar ook goed op de contactgegevens, ervaringen, voorwaarden en (hogere) verzendkosten.

Naast tweedehands computers hebben refurbishers vaak ook andere refurbished IT-apparaten zoals laptops, monitoren, printers en tablets in hun programma. Meestal kopen ze op grote schaal afgedankte en afgeschreven kantoor-pc’s van Acer, Dell, Fujitsu, HP en Lenovo bij be­­drijven. Sommige afgedankte computers verlaten het bedrijfsterrein zonder SSD om te voorkomen dat gegevens in verkeerde handen vallen. Na het schoonmaken en controleren van de technische staat krijgen functionele pc’s indien nodig een nieuwe SSD en in het geval van Windows computers in ieder geval een nieuwe Windows licentie.

Microsoft heeft een zogenaamde MAR-licentie (Microsoft Authorised Refurbisher) uitgegeven voor refurbishers, zodat de gebruikte pc’s een legale Windows krijgen. Defecte computers dienen als donoren voor onderdelen, zodat van twee kapotte computers één werkende com­puter gemaakt kan worden.

Als particuliere koper krijg je de wettelijke garantie van 24 maanden van de refurbishers. Sommige verkopers bieden extra garantiemogelijkheden, waarvoor soms kosten in rekening worden gebracht. Voorzichtigheid is geboden bij handelsplatforms en marktplaatsen zoals Amazon en eBay.

Naast betrouwbare dealers zijn er ook wat schimmige verkopers die gebruikte pc’s verkopen die zogenaamd Windows 11-compatibel zijn. Sommigen van hen verkopen echter originele hardware zonder TPM 2.0, met Windows-versies uit het stenen tijdperk en trage processors. Als je die als particulier koopt, heb je ook geen wettelijke garantie, waardoor het veel moeilijker is om verhaal te halen als er later problemen optreden.

Als je een tweedehands pc overweegt, lees dan onze test van drie tweedehands computers, waarin we onder andere de technische verschillen met de huidige computers bespreken.

Christian Hirsch en Alieke van Sommeren