Fedora Linux 44 review: kleine verbeteringen met grote gevolgen

Fedora Linux versie 44 biedt geen baanbrekende vernieuwingen, maar legt de nadruk op de overstap naar Wayland en verbetert de gebruiksvriendelijkheid op allerlei vlakken.

Fedora 44 schrapt nog meer X11-onderdelen. In Fedora Workstation, de versie met de Gnome-desktop, blijven de zichtbare veranderingen beperkt. De desktopomgeving Gnome viert met versie 50 zijn jubileum en wordt, zoals gebruikelijk bij Fedora, met slechts minimale aanpassingen geleverd.

De code voor X11-sessies is definitief verwijderd, waardoor Gnome nu alleen nog in de moderne Wayland-modus draait. Met Ouderlijk toezicht kun je de schermtijd in de gaten houden en wordt het scherm automatisch vergrendeld als de limiet overschreden wordt.

Dat lijkt echter nog wat halfbakken: toen we ermee aan de slag gingen werkte de blokkering af en toe niet, ook al was de tijd al overschreden.

Ook het ontgrendelen met een wachtwoord werkte niet betrouwbaar, af en toe kwamen we zonder uitleg weer op het inlogscherm terecht. Dat is vooral vervelend als het beheerdersaccount zelf een schermtijdlimiet heeft: soms kon die niet worden opgeheven.

Totdat we het systeem geforceerd opnieuw opstartten, zaten we buitengesloten. Bovendien was het dialoogvenster voor het Ouderlijk toezicht nog grotendeels in het Engels. Op dat gebied moet het Gnome-project dus nog wat bijschaven.

Er zijn relatief veel vernieuwingen in de KDE-varianten van Fedora. KDE Plasma 6.6 vervangt de huidige loginmanager SDDM door de doorontwikkeling PLM (Plasma Login Manager). Aan de gebruikerservaring verandert weinig, behalve dat er geen thema’s meer kunnen worden geselecteerd.

De ondersteuning daarvan heeft volgens ontwikkelaar David Edmundson tot technische problemen geleid, waardoor het team de functie heeft geschrapt (zie de link bij dit artikel). Bestaande Fedora-installaties worden bij de update naar 44 niet automatisch omgezet naar PLM.

Een grotere vernieuwing is de instelling van de gebruikersaccounts bij een nieuwe installatie. In plaats van zoals voorheen tijdens het installeren naar de naam, het wachtwoord en de tijdzone te vragen, gebeurt dat nu bij de eerste systeemstart – net als bij Gnome.

Dat maakt de installer wat overzichtelijker en maakt het mogelijk om computers met KDE Fedora vooraf te installeren en door te geven zonder eerst een gebruiker te hebben aangemaakt, bijvoorbeeld voor computerfabrikanten.

Een spannende vernieuwing voor powerusers is de functionele pakketbeheerder Nix, die afkomstig is uit het NixOS-project. Voor Fedora was die al langer beschikbaar, maar nu is hij ook te installeren vanuit de officiële repository’s.

Met Nix kunnen pakketten zonder afhankelijkheidsproblemen in meerdere versies naast elkaar bestaan, wat handig is voor developmentprocessen.

In het Fedora-universum hebben de atomaire varianten zoals Silverblue of Kinoite met de pakketlaag van OSTree een soortgelijke functie, die echter veel minder flexibel is.

Met sudo dnf install nix nix-daemon && sudo systemctl enable --now nix-daemon kun je Nix in de aanbevolen multi-user modus installeren en uitproberen.

Fedora presenteert zich ook in de 44e editie als een overzichtelijk en solide Linux-systeem. De nieuwe schermtijdfuncties in Gnome lijken wat voorbarig uitgebracht, terwijl de Nix-pakketbeheerder nieuwe flexibiliteit biedt.