Van Zoom en Teams naar Visio: Franse overheid schakelt om

Met Visio voert Frankrijk een opensource videoconferentieplatform in voor de overheid. Uiterlijk in 2027 moeten circa 200.000 ambtenaren daarmee kunnen werken zonder afhankelijk te zijn van Amerikaanse aanbieders.

Frankrijk rolt zijn soevereine videoconferentieplatform Visio gefaseerd uit over alle overheidsinstanties. Uiterlijk in 2027 moeten circa 200.000 ambtenaren het systeem gebruiken. De software wordt ontwikkeld door de Direction Interministérielle du Numérique (DINUM) en is bedoeld om de structurele afhankelijkheid van niet-Europese samenwerkingsdiensten zoals Microsoft Teams, Zoom, Google Meet, Webex en GoTo Meeting af te bouwen.

Na een proefperiode van een jaar met circa 40.000 gebruikers start nu de opschaling naar 200.000 accounts. Als eerste stappen gaan onder meer het onderzoekscentrum CNRS over, met 34.000 medewerkers en circa 120.000 geassocieerde onderzoekers, evenals de ziektekostenverzekeraar Assurance Maladie en de Algemene Directie Openbare Financiën (DGFiP). Het ministerie van Defensie staat gepland voor het eerste kwartaal van 2026; het CNRS heeft aangekondigd zijn Zoom-contract eind maart 2026 te beëindigen.

Volgens David Amiel, minister voor Ambtenarenzaken en Staatshervorming, onderstreept het project de inzet van de regering op digitale soevereiniteit. Tijdens een bezoek aan het CNRS-laboratorium I2BC in Gif-sur-Yvette waarschuwde hij voor de risico’s van afhankelijkheid van niet-Europese aanbieders bij wetenschappelijke samenwerking, gevoelige gegevens en strategische innovatie.

Visio is opgebouwd uit opensource componenten en wordt volledig in Frankrijk gehost. De onderliggende infrastructuur draait bij Outscale, een dochter van Dassault Systèmes, en is SecNumCloud-gecertificeerd door de Franse cyberbeveiligingsautoriteit ANSSI. Daarmee vallen gegevensopslag en -verwerking onder Franse jurisdictie en niet onder Amerikaanse wetgeving. Het platform is AVG-conform en specifiek ontworpen voor inzet binnen de publieke sector.

Visio ondersteunt videoconferenties met maximaal 150 deelnemers en voorziet in basisfunctionaliteit zoals opname, schermdeling, chat en reacties. Opvallend is de automatische transcriptie met herkenning van sprekers, ontwikkeld door de Franse startup Pyannote. Voor de zomer van 2026 staan realtime ondertitels gepland, waarvoor het Franse AI-laboratorium Kyutai verantwoordelijk is. Kyutai wordt gefinancierd met circa 300 miljoen euro, onder meer door Xavier Niel en Rodolphe Saadé.

Visio is geïntegreerd in de werkomgeving La Suite, die ook andere soevereine tools omvat, zoals de beveiligde berichtendienst Tchap en Docs. Volgens terugkoppeling uit de pilotfase functioneerde het platform stabiel en zonder noemenswaardige problemen. Reacties van gebruikers, onder meer uit de onderzoekswereld, zijn overwegend positief.

Volgens de Franse regering kan de overstap naar Visio tot aanzienlijke kostenbesparingen leiden. Per 100.000 gebruikers zou jaarlijks circa één miljoen euro aan licentiekosten voor commerciële videodiensten wegvallen, uitgaande van de huidige tarieven voor onder meer Teams en Zoom. De onderbouwing is opgenomen in een toelichting van het ministerie van Economische Zaken bij het Visio-initiatief.

Het Franse initiatief past in een bredere Europese inzet op digitale soevereiniteit. Binnen de Europese Unie groeit al langer de politieke aandacht voor het verminderen van structurele afhankelijkheden van Amerikaanse technologieaanbieders, terwijl tegelijkertijd wordt ingezet op het stimuleren van Europese AI- en open-source-ecosystemen. In dat kader zoeken lidstaten ook nadrukkelijker naar onderlinge afstemming, onder meer op het terrein van cloudinfrastructuur en beveiligingsstandaarden.

Met Visio positioneert Frankrijk opensource expliciet als strategisch alternatief voor commerciële platforms in de publieke sector. De komende jaren zal moeten blijken of het platform ook op schaal robuust blijft en functioneel kan concurreren met gevestigde oplossingen. Daarmee wordt Visio niet alleen een IT-project, maar een lakmoesproef voor Europese digitale soevereiniteit in de praktijk.